Hakim Jouahri (32) weet het zeker, zijn Club Costume, een kledingconcept speciaal gericht op heren, wordt the next BIG thing in Casablanca. De Marokkaanse economie is bloeiende, heeft een markt met kansen en een publiek dat staat te springen om verandering. Hakim ziet euro’s. |tekst & foto’s: Bart Verspuij

Elf uur ’s ochtends, ingang Kenzi Tower Hotel. Eén van de drukste punten in het hart van Casablanca.Hakim Jouahri, zelf druk met het bezoeken van modeshows in Milaan, heeft een afspraak voor mij geregeld met Yasmina Berrouyne. Sinds twee maanden zijn rechterhand als het gaat over Club Costume. Alles wat Hakim weet, weet Yasmina ook. Vandaag krijg ik eindelijk te zien waar Hakim mij al een aantal keer over heeft verteld, geschreven èn op foto’s heeft laten zien. Club Costume in real life en als extraatje Yasmina als gids.

Yasmina. Geboren en getogen in Casablanca. Een dame die, volgens Hakim, van aanpakken houdt. Een dame die het initiatief neemt en hetzelfde denkt als hij. Yasmina is dan ook de perfecte persoon die Hakim kan helpen om Club Costume groots te maken. Zelf heb ik Yasmina nog nooit gezien. Ik heb haar slechts één keer gesproken via de telefoon. ,,Maak je geen zorgen. Zorg gewoon dat je er bent. Ik weet je wel te vinden. Trust me!”, zei ze toen. Het vertrouwen is daar, maar had ze ook echt rekening gehouden met deze drukte? Naast, voor en achter mij krioelt het namelijk van de mensen.

,,Hoi, jij moet Bart zijn.” Met ferme stappen komt er uit de mensenmassa een dame op hoge hakken naar mij toe gelopen. Dat moet Yasmina zijn. Met een hand in de lucht wuift ze mij haar kant op. ,,Kom, we moeten hierheen.” Voordat ik haar ook maar een hand heb kunnen geven heeft Yasmina zich alweer omgedraaid. Auto’s toeteren heftig, brommertjes vinden zigzaggend hun weg en om mij heen wordt er druk in het Arabisch gekletst. Gelukkig weet ik Yasmina goed bij te houden en samen mengen we ons tussen de stroom mensen. ,,Je bent lang, blond en keek alsof je op iemand wachtte. Niet zo gek dat ik je er één keer uithaalde hè? Club Costume is iets verderop. Halverwege de winkelstraat ongeveer. Het is een klein stukje lopen.” Een dame die van aanpaken houdt. Hakim heeft geen woord overdreven.

Hakim. Geboren in Nederland, maar ouders met een Marokkaanse achtergrond. Vanaf jongs af aan werd Marokko meerdere keren per jaar bezocht en de liefde voor het land is dan ook niet zo gek. Inmiddels woonachtig in een ruim appartement vlakbij het centrum van Rotterdam, een diploma Commerciële Economie op zak, een ambitieuze vriendin en over enkele maanden zijn eigen zaak in Casablanca. ,,Het gaat inderdaad lekker met mij’’, vertelt Hakim vol zelfvertrouwen, een paar weken voordat ik naar Casablanca vertrek en hij richting Milaan. ,,Heb net mijn baan opgezegd en kan mij nu echt volledig richten op Club Costume. Het is jammer dat ik je niet kan rondleiden, maar die modeshows laten niet op zich wachten. Gelukkig weet Yasmina wat ze doet en staat zij klaar om je op te vangen.’’

Een eigen zaak in Nederland bleek geen optie. Een markt die volledig is dichtgetimmerd door de grote merken, de economie die in een dip zit, een consument die minder open staat voor iets nieuws en dan is het weer ook niet je-van-het. In Marokko daarentegen hebben ze lekker eten, betere weersomstandigheden, een open markt, een groeiende economie en een consument die aan verandering toe is. Meer redenen had Hakim niet nodig. In slechts anderhalf jaar tijd heeft hij van een vaag idee een kledingzaak tot in de details gerealiseerd, een investeringsmaatschappij gevonden, een gebouw op toplocatie gekocht en zijn eerste werkneemster in dienst genomen.

|’10.000 hobbels, maar daarna stroomt het geld binnen’|

Yasmina stopt abrupt. ,,Dit is dè plek om een winkel te hebben.’’ Yasmina wijst op een oud gebouw met grote, verroeste ijzeren schuifdeuren in een zijweg van de drukke winkelstraat. ,,Deze week gaan ze eindelijk beginnen met de bouw. Op dit moment is het nog een echte bouwput, maar ik laat het je zien om je een idee te geven van wat er komen gaat.” Een seintje naar een man op straat en met een snerpend geluid schuift hij één van de zeven deuren omhoog.

Hier moet het allemaal gebeuren. Gelukkig heb ik de tekening van de architect gezien. Een bouwput is het namelijk zeker en het is moeilijk te geloven dat hier over slechts anderhalve maand een volledige zaak de grond uit is gestampt. ,,Kijk Bart! Hier komt de trap omhoog”, wijzend op een grote open plek tussen de brokstukken, ,,en recht daarboven krijg je dan de kleermaker en Hakim’s kantoor.’’ Samen lopen we, via de nu nog aanwezige trap, omhoog en horen zacht gedruppel. Een lek in het dak. Yasmina kijkt ernstig, pakt haar telefoon en loopt naar beneden. ,,Neem nog maar een paar foto’s, ben zo terug”, wuift ze me toe terwijl ze een nummer in haar mobiel toets.

Twee dagen later, zes uur ’s avonds, het terras van café Le Noble. Ook hier had Hakim mij voor gewaarschuwd. Een afspraak in Marokko is nog geen ‘echte’ afspraak. Samen met Essalam Aarfan wacht ik al ruim een uur op Hassan Berkani. Essalam is de coördinator van Intent Marokko en volgens hemzelf the man to speak too als je iets wil weten over de relatie tussen Nederland en Marokko. Intent Marokko is de regionale vestiging van het bureau uit Den Haag dat Nederlandse jongeren helpt bij het starten van een bedrijf in het land van herkomst. Hassan is vice-president van de Kamer van Koophandel van Marokko, parlementariër van Parti Authenticite et Modernite (PAM) en een succesvol ondernemer. Beiden komen oorspronkelijk uit Marokko, maar hebben enkele jaren in Nederland gewoond.

,,Kijk, daar is hij al.” Essalam wijst naar de man die zojuist het terras komt opgelopen. Op zijn dooie gemak en alsof hij alle tijd heeft komt Hassan naar ons toe, geeft mij een hand en biedt zijn excuses aan. ,,Sorry, dat ik wat laat ben. Ik moest helemaal van de andere kant van de stad komen. Ben erg druk en moet zo weer door naar een vergadering. Hebben jullie al wat te drinken gehad?’’ Een seintje naar de ober, een knikje en voordat ik überhaupt antwoord heb kunnen geven staat er een cappuccino voor mijn neus. ,,Zo, wat wil je van ons weten?”

|‘Kroketten, kaas, een pretpark. Ineens heeft iedereen ideeën’|

Hoe komt het dat Marokko het nieuwe paradijs voor jonge Marokkaanse ondernemers uit Nederland lijkt te zijn? ,,Overal is er crisis, behalve bij ons. Onze economie groeit. In 2009 nog rond de 5%. Vroeger was Europa de plek waar je je geld kon verdienen. Nu is dat Marokko’’, legt Hassan uit terwijl hij een slok van zijn koffie neemt. Essalam knikt instemmend en vult aan. ,,Ook is het zo dat de Nederlanders behoorlijk laat zijn. De Fransen, de Spanjaarden en zelfs de Belgen hadden onze bloeiende markt al een paar jaar geleden in de gaten. Nu de economie in Nederland niet zo goed meer gaat zoeken jullie het ergens anders. Marokko is nu dè plek voor een eigen bedrijf.” De heren zijn het met elkaar eens en grinniken wanneer ze elkaar aankijken.

Essalam: ,,Afgelopen jaar heb ik zo’n 25 á 30 ondernemers geholpen. Ineens heeft iedereen ideeën. Kroketten, kaas, een pretpark, een handel in bevroren groente. Alles komt voorbij. Ik begeleid de mensen hierin. Wat gaat wel werken en wat niet.” Hassan: ,,Het is belangrijk dat de mensen marktonderzoek doen. Een goed en grondig onderzoek. Dan weet je wat je te wachten staat en of je idee gaat slagen.’’ Essalam zucht en schudt zijn hoofd. ,,Hassan heeft gelijk hoor, maar jullie Nederlanders moeten ook leren om iets meer te ontspannen. Mijn advies luidt dan ook: ‘Laat je Nederlandse hersens achter op het vliegveld en luister gewoon naar mij’. Echt! Je ziet er misschien uit als een Marokkaan, maar iedereen komt er hier elke keer weer achter dat hij ‘witter’ is dan hij dacht. Het land en de mensen zijn er klaar voor en met een goed idee kan je hier prima terecht, maar je moet echt nog wel 10.000 hobbels over wil het geld echt binnen stromen.”

|‘Over vijf jaar? Dan heb ik vier zaken in vier verschillende steden’|

Op zijn laptop laat Hakim trots de schetsen van Club Costume zien. Met glunderende ogen en handen die door de lucht schieten praat hij over de grote opening die in maart moet plaatsvinden. ,,Het gaat echt groots worden. Iedereen die ook maar een beetje belangrijk is in Casablanca moet aanwezig zijn. De eerste indruk is gewoon zo ontzettend belangrijk. Ja, ik haal er alles voor uit de kast. Champagne, sigaren, goodiebags, loyalty cards en natuurlijk een modeshow! En alles bedrukt met het logo van Club Costume.”
Als Hakim zijn laptop weer dicht doet vraag ik hem of hij nog problemen is tegengekomen. ,,Problemen? Ehm nu je het zegt. De taal en de mentaliteit, daar moet ik echt aan wennen. Ik spreek Arabisch hoor, maar de handelstaal is Frans en ze zijn in Marokko vaak een stuk relaxter dan in Nederland. Ja, wennen was het wel, maar niet iets schokkends waar ik echt helemaal ondersteboven van was. Daarvoor ben ik er te vaak geweest. Wat me wel opviel is dat het nu een stuk makkelijker is om als ‘buitenlander’ je eigen bedrijf in Marokko te beginnen. Een simpel voorbeeld is dat je binnen 48 uur al je papierwerk geregeld kan hebben bij één loket. Dat vond ik verrassend.”
,,Club Costume gaat er gewoon komen en het gaat een groot succes worden. Waar ik Club Costume zie over vijf jaar? In Marrakesh, Rabat en Agadir. Dan wil ik vier zaken in vier verschillende steden.”

Yasmina en ik hebben de bouwput achter ons gelaten en zetten nu het gesprek voort op het terras van Vanilla Ice. Een hipcafé dat zich aan de drukke winkelstraat bevindt. Een plek waar de mensenmassa even uitrust voor ze weer verder winkelen. Yasmina schotel ik dezelfde vraag voor. Waar ziet zij Club Costume over vijf jaar?  ,,Ehm, dat is een moeilijk vraag. Dat hangt echt helemaal af van hoe de mensen reageren op de zaak. Natuurlijk hoop ik zo succesvol mogelijk. Vier zaken in vier verschillende steden? Ja, dat is wat Hakim zegt, maar dat moeten we rustig gaan bekijken. De bouw is immers al twee keer uitgesteld.” Yasmina neemt een sip van haar drankje en ziet mij bedenkelijk kijken.

,,Ik weet wat je denkt. Gaat Club Costume er ooit wel komen? Maar dat durf ik met zekerheid te zeggen. Club Costume komt er, zodra de bouw is gestart en Hakim de juiste selectie heeft gemaakt in de kledingkeuze. Ja, ik heb er vertrouwen in, het komt wel goed.”